Preiddeu Annwn

Dilynnir farddas o Lyfr Taliesin, "Preiddeu Annwn". Yma welwn son am Arthur a siwrne beryglus ir danfyd, ac ymdrech i ddwyn y Pair o argwlydd Annwn, sef Arawn. Er fod y farddas yn anodd iw ddeall, mae'n damed hyfryd o len yr hen Gymry.

Llyfryddiaeth

1 Golychaf wledic, pendeuic gwlat ri.54.16
2 py ledas ypennaeth, dros traeth mundi.54.17
3 bu kyweir karchar gweir ygkaer sidi.54.18
4 trwy ebostol pwyll a phryderi.54.19
5 Neb kyn noc ef nyt aeth idi.54.20
6 yr gadwyn trom las kywirwas ae ketwi. 
7 Arac preideu annwfyn tost yt geni.54.21
8 Ac yt urawt parahawt ynbardwedi.54.22
9 Tri lloneit prytwen yd aetham ni idi.54.23
10 nam seith ny dyrreith ogaer sidi.54.24
    
11 Neut wyf glot geinmyn cerd ochlywir. 
12 ygkaer pedryuan pedyr ychwelyt.54.25
13 yg kenneir or peir pan leferit.54.26
14 Oanadyl naw morwyn gochyneuit.55.1
15 Neu peir pen annwfyn pwy y vynut.55.2
16 gwrym am yoror amererit. 
17 ny beirw bwyt llwyfr ny rytyghit.55.3
18 cledyf lluch lleawc idaw rydyrchit.55.4
19 Ac yn llaw leminawc yd edewit.55.5
20 Arac drws porth vffern llugyrn lloscit. 
21 Aphan aetham ni gan arthur trafferth lechrit.55.6
22 namyn seith ny dyrreith o gaer vedwit.55.7
    
23 Neut wyf glot geinmyn kerd glywanawr.55.8
24 yg kaer pedryfan ynys pybyrdor55.9
25 echwyd amuchyd kymyscetor55.10
26 gwin gloyw eu gwirawt rac eu gorgord.55.11
27 Tri lloneit prytwen yd aetham ni ar vor. 
28 namyn seith ny dyrreith o gaer rigor. 
    
29 Ny obrynaf i lawyr llen llywyadur55.13
30 tra chaer wydyr ny welsynt wrhyt arthur.55.14
31 Tri vgeint canhwr a seui ar y mur.55.15
32 oed anhawd ymadrawd ae gwylyadur.55.16
33 tri lloneit prytwen yd aeth gan arthur.55.17
34 namyn seith ny dyrreith o gaer golud.55.18
    
35 Ny obrynaf y lawyr llaes eu kylchwy 
36 ny wdant wy pydyd peridyd pwy.55.19
37 py awr ymeindyd y ganet cwy.55.20
38 Pwy gwnaeth ar nyt aeth doleu defwy.55.21
39 ny wdant wy yr ych brych, bras y penrwy. 
40 Seith vgein kygwng yn y aerwy.55.22
41 A phan aetham ni gan arthur auyrdwl gofwy.55.23
42 namyn seith ny dyrreith o gaer vandwy.55.24
    
43 Ny obrynaf y lawyr llaes eu gohen.55.25
44 ny wdant pydyd peridyd pen.55.26
45 Py awr ymeindyd y ganet perchen.56.1
46 Py vil a gatwant aryant y pen. 
47 Pan aetham ni gan arthur afyrdwl gynhen.56.2
48 namyn seith ny dyrreith o gaer ochren.56.3
    
49 Myneich dychnut val cunin cor.56.4
50 o gyfranc udyd ae gwidanhor.56.5
51 Ae vn hynt gwynt ae vn dwfyr mor.56.6
52 Ae vn vfel tan twrwf diachor. 
53 Myneych dychnut val bleidawr.56.7
54 o gyfranc udyd ae gwidyanhawr56.8
55 ny wdant pan yscar deweint a gwawr. 
56 neu wynt pwy hynt pwy y rynnawd.56.9
57 py va diua py tir a plawd.56.10
58 bet sant yn diuant a bet allawr.56.11
59 Golychaf y wledic pendefic mawr. 
60 na bwyf trist crist am gwadawl.56.12

Llyfryddiaeth:
Testun:
Evans, J Gwenogvryn, Facsimile & Text of the Book of Taliessin (Llanbedrog, 1910), tt.54-56.
Testun a Chyfieithiadau yr Saesneg:
Nash, D W, Taliesin; or, The Bards and Druids of Britain (London, 1858), tt.211-214.
Evans, J Gwenogvryn, Poems from the Book of Taliessin (Llanbedrog, 1915), tt.126-129.
Loomis, R S, ''The Spoils of Annwn' An Early Welsh Poem', Wales and the Arthurian Legend (Cardiff, 1956), tt.131-178.
Haycock, Marged, '‘Preiddeu Annwn’ and the Figure of Taliesin', Studia Celtica cyf. XVIII/XIX, 1983/84 (Caerdydd, GPC), tt.52-78.
Higley, Sarah Lynn, 'The Spoils of Annwn: Taliesin and Material Poetry', A Celtic Florilegium: Studies in Memory of Brendan O Hehir (Lawrence MA, Celtic Studies Publications, 1997), tt.43-53.
Haycock, Marged, Legendary Poems from the Book of Taliesin (Aberystwyth, CMCS, 2007), tt.433-451.
Cyfieithiadau yn y Saesneg:
Skene, W F, The Four Ancient Books of Wales (Edinburgh, 1868), tt.264-266.

Cyfiethiad Fodern gan Kristoffer Hughes